Palcem po zupie

Czy korzystanie z noża i widelca podczas obiadu lub kolacji jest naprawdę konieczne? Może sztućce wcale nie ułatwiają nam spożywania posiłków, tylko stwarzają barierę ograniczającą czerpanie przyjemności z jedzenia?

Od dzieciństwa jesteśmy uczeni tego, że przed posiłkiem trzeba dokładnie umyć ręce, a przy stole nie wolno dotykać palcami jedzenia ani się nim bawić. Mamy obsesję na punkcie higieny i etykiety. W wywiadzie udzielonym podczas wystawy prac dyplomowych pierwszych absolwentów poznańskiej uczelni School of Form młoda projektantka ceramiki Paulina Maria Masternak opowiada o tym, jak przełamać kulturowe bariery i czerpać pełną przyjemność z jedzenia.

Trend Nomad: Podczas gotowania kucharz bardzo często dotyka składników, ale gdy gotowe danie trafia na stół, staje się nietykalne. Bez sztućców ani rusz.
Paulina Maria Masternak: Zachowanie się zmienia, gdy jesteśmy sami. Gdy nikt nie patrzy, nie sięgamy po widelec, nóż ani łyżkę. Otwieramy lodówkę i po kryjomu nabieramy jedzenie palcami i wkładamy je do ust. Doświadczanie jedzenia nie tylko przez smak i węch, lecz także przez dotyk sprawia ludziom o wiele więcej przyjemności. Mimo to nie zachowujemy się tak w towarzystwie innych osób. Nie chcemy wyglądać prymitywnie.

Może gdyby sztućce zamienić na inne wytwory cywilizacji – takie, które dają przyzwolenie na bezpośredni kontakt z jedzeniem w towarzystwie innych osób – bariera by zniknęła?
Właśnie w tym celu zaprojektowałam kolekcję naczyń ceramicznych Primitive Etiquette. Ich forma zachęca do zrezygnowania ze sztućców i jedzenia posiłków rękami. Dzięki tym przedmiotom użytkownicy nie czują, że nie wypada badać dotykiem konsystencji i temperatury jedzenia. Wiedzą, że wręcz powinni to robić.

https://www.youtube.com/watch?v=ofyIrdXDPYk

Zaprojektowane przez ciebie przedmioty nie przypominają typowych talerzy ani misek.
W ramach przeprowadzonych badań poprzedzających zaprojektowanie form zaprosiłam do stołu kilkanaście osób. Podałam im kilka dań o różnej konsystencji, m.in. gęstą warzywną pastę, pieczone warzywa, makaron z cukinii i budyń. Na stole nie było sztućców, poprosiłam zgromadzonych o jedzenie rękami. Uważnie obserwowałam ruchy ich dłoni i zachowania. Patrzyłam, jak nabierają jedzenie, unoszą je do ust, podają innym osobom.

Paulina Maria Masternak Primitive Etiquette 1 School of Form

Kształty naczyń odzwierciedlają zaobserwowane ruchy rąk?
Właśnie tak. Nabierając np. hummus, palce układają się w kształt łopatki. Stąd wziął się zawinięty brzeg talerza. Na podstawie innej obserwacji zaprojektowałam naczynia przeznaczone do podawania dań sypkich i stałych.

Paulina Maria Masternak Primitive Etiquette 2 School of Form

Brzeg opadł, ale środek nie jest płaski.
Wypukłe części mają przeszkadzać w używaniu sztućców, trudno na nich cokolwiek pokroić. Zagłębienia zachęcają za to do zatopienia w nich opuszków palców i wybierania jedzenia. Trzecią częścią kolekcji są wielopoziomowe kamyki służące do podawania spaghetti czy pociętych w paski miękkich warzyw. Na koniec czeka na nas deser niespodzianka ukrywający się w otoczakach. Znowu można podłubać palcem.

Paulina Maria Masternak Primitive Etiquette 3 School of Form

Czy naczynia z kolekcji Primitive Etiquette służą do serwowania tylko zimnych dań?
Nie, można na nich podawać zarówno zimne, jak i gorące potrawy. Podczas jedzenia rękami receptory na skórze ostrzegają nas przed zbyt wysoką temperaturą posiłku i zapobiegają wzięciu kęsa do ust, dzięki czemu nie poparzymy sobie podniebienia czy przełyku. Widelec nie wyśle nam ostrzegawczego bodźca.

Paulina Maria Masternak Primitive Etiquette 4 School of Form
Naczynia z kolekcji Primitive Etiquette zostały wykonane z gliny kamionkowej. Zielony kolor wynika z zastosowania tlenku chromu. Wszystkie elementy można myć w zmywarce do naczyń.

Makaron można zawinąć wokół stożków, ale co z pomidorową i rosołem?
Zupę można wypić.

A pierogi?
Polecam podanie ich na naczyniu z wypustkami.

Chciałabyś wprowadzić swoje naczynia do restauracji?
Osoby, które brały udział w badaniu, uznały wspólne spożywanie posiłków bez sztućców za bardzo przyjemne doświadczenie. Wielu z nich powiedziało mi, że chciałoby w ten sposób jeść domowe obiady czy kolacje. Dzięki naczyniom Primitive Etiquette czują przyzwolenie na jedzenie rękami w gronie rodziny czy znajomych. Na podobne zachowanie w restauracji jednak by się nie odważyli. Projektując kolekcję, myślałam o użytku domowym, więc udało mi się osiągnąć cel.

Paulina Maria Masternak Graduation Show School of Form credits Trend Nomad
Paulina Maria Masternak na wystawie pierwszych prac dyplomowych School of Form. Fot.: Trend Nomad

Naczynia z kolekcji Primitive Etiquette powstały w ramach pracy dyplomowej Pauliny Marii Masternak obronionej w czerwcu br. na uczelni School of Form. Miałem przyjemność poznać Paulinę podczas wystawy prac dyplomowych pierwszego rocznika SoF, którą można było oglądać od 25 czerwca do 5 lipca br. w centrum dizajnu Concordia Design w Poznaniu. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących naczyń Primitive Etiquette proszę się kontaktować z projektantką: p.m.masternak@gmail.com.

School of Form

Spodobał Ci się wywiad? Postaw mi za niego kawę. Możesz przekazać mi dowolną kwotę ze swojego konta PayPal lub karty kredytowej. Wszystkie darowizny przeznaczam na finansowanie wyjazdów na targi, festiwale i konferencje o dizajnie i nowych technologiach – to na nich odkrywam tematy opisywane na blogu. Aby dokonać bezpiecznej transakcji, wystarczy kliknąć znajdujący się niżej przycisk. Dziękuję za wsparcie, odwdzięczę się kolejnymi materiałami.

Polecane artykuły